โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตและความพิการอันดับต้นๆ ในไทย แต่ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่า กว่า 80% ของผู้ป่วยสามารถป้องกันได้ หากรู้จักปัจจัยเสี่ยงและปรับพฤติกรรมให้ถูกต้อง
เข้าใจสัญญาณ FAST ก่อนสายเกินไป
จำคำว่า FAST เพื่อสังเกตสัญญาณโรคหลอดเลือดสมอง
- F — Face (ใบหน้า) หน้าเบี้ยว ยิ้มแล้วปากตก
- A — Arms (แขน) ยกแขนสองข้างแล้วข้างหนึ่งหล่น
- S — Speech (การพูด) พูดไม่ชัด พูดไม่ออก หรือสับสน
- T — Time (เวลา) รีบโทรแจ้ง 1669 ทันที ทุกนาทีคือชีวิต
8 วิธีป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง
1. ควบคุมความดันโลหิต
ความดันสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงอันดับ 1 ของโรคหลอดเลือดสมอง ควรวัดความดันสม่ำเสมอและรักษาให้อยู่ในระดับต่ำกว่า 140/90 มม.ปรอท หากใช้ยาควบคุมความดัน ห้ามหยุดยาเองโดยเด็ดขาด
2. ตรวจและควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
ผู้ป่วยเบาหวานมีความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองสูงกว่าคนปกติถึง 2-4 เท่า การควบคุมน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์จึงสำคัญมาก
3. เลิกสูบบุหรี่
การสูบบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองถึง 2-3 เท่า และยังทำลายผนังหลอดเลือดโดยตรง เลิกสูบบุหรี่ได้วันนี้ ความเสี่ยงจะลดลงอย่างชัดเจนภายใน 2 ปี
4. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
การออกกำลังกายระดับปานกลาง เช่น เดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ช่วยลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองได้ถึง 27%
5. ควบคุมน้ำหนัก
ภาวะอ้วน โดยเฉพาะไขมันสะสมรอบเอว เชื่อมโยงโดยตรงกับความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง ควรรักษาดัชนีมวลกาย (BMI) ให้ต่ำกว่า 25
6. ลดเกลือและไขมันอิ่มตัว
อาหารรสเค็มเพิ่มความดันโลหิต ส่วนไขมันอิ่มตัวในของทอดและเนื้อสัตว์ติดมันทำให้ไขมันในเลือดสูง ทั้งคู่ล้วนส่งผลต่อหลอดเลือด
7. จำกัดหรือเลิกดื่มแอลกอฮอล์
การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองประเภทเลือดออกในสมองอย่างมีนัยสำคัญ
8. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
การนอนน้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อคืนสม่ำเสมอ เพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองถึง 4 เท่า นอกจากนี้ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea) ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ
🏥 ตรวจสุขภาพหลอดเลือดสมองประจำปี
หากอายุเกิน 40 ปี หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ควรตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อประเมินความเสี่ยงและดูแลก่อนที่จะเกิดปัญหา
"โรคหลอดเลือดสมองไม่ได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน มันสะสมมาจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวันหลายปี แต่ก็หมายความว่าเราสามารถป้องกันได้ถ้าเริ่มต้นวันนี้" — นายแพทย์วัฒนา